17 juli 2026 | Dossier: Dierenwelzijn,

Gezondheidschecks in de dierenspeciaalzaak: wat mag wel en wat mag niet?

Als ondernemer in de huisdierenbranche staat het welzijn van de dieren natuurlijk altijd op nummer één. Klanten komen naar jouw winkel voor deskundig advies, hoogwaardige producten én juist dat stuk extra service. Het aanbieden van een gezondheidscheck of een preventief spreekuur voelt dan ook als een logische, klantvriendelijke stap, maar dat mag niet altijd.

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) ziet de laatste tijd steeds vaker dat gezondheidschecks worden uitgevoerd en dat daarbij diagnose en zelfs behandelingen worden voorgesteld en trekt nu aan de bel. Hoewel de NVWA erkent dat deze services bijna altijd voortkomen uit goede bedoelingen, is de wet hier heel strikt in. Medische handelingen en controles zijn wettelijk exclusief voorbehouden aan dierenartsen.

Om te zorgen dat jij je service kunt blijven verlenen én netjes binnen de lijntjes van de wet kleurt, zetten we de regels en de 'ruimte' die er is helder voor je op een rij.

Kijken mag, diagnosticeren niet

De grens tussen een winkelmedewerker en een dierenarts zit hem in het verschil tussen signaleren en vaststellen. Je mag als deskundige medewerker of eigenaar altijd preventief meekijken met een klant. Zie je een afwijking (zoals een doffe vacht, een raar bultje of een onrustig oor)? Dan mag je dit gerust benoemen en de klant actief doorverwijzen naar een dierenarts. Je functioneert hierin als een belangrijke signalerende schakel.

Maar je mag zelf geen controle uitvoeren en een diagnose stellen (bijvoorbeeld: "Dit is oormijt, dus u moet dit product hebben" of "Dit bultje is een vetbult"). Ook het uitvoeren van medische handelingen of het behandelen van diergeneeskundige aandoeningen is verboden.

Hoe richt je dit nu goed en slim in?

Er zijn twee smaken waarin dit in de praktijk goed (en legaal) kan werken. Heeft jouw dierenspeciaalzaak een dierenartsenpraktijk in het pand of op het terrein? Ideaal! Jouw medewerkers kunnen bij twijfel direct en actief doorverwijzen naar de professional aan de overkant van de gang. Zo bied je de klant direct de juiste zorg zonder de wet te overtreden.

Heeft een klant vragen over de gezondheid van zijn dier? Gebruik dan termen zoals welzijnscheck of adviesgesprek in plaats van 'medische gezondheidscheck'. Dat laatste is simpelweg bij wet verboden. Dus komt een klant binnen en zie jij iets aan het dier of benoemt de klant bijvoorbeeld dat de hond veelvuldig met de kop schudt of bijt boven de staart, dan mag je gerust controleren op vlooien of grasaren. Maar zie je niets of iets anders, leg dan uit wat je ziet en laat het verder over aan de dierenarts.

Train je medewerkers om afwijkingen te herkennen en direct te zeggen: "Ik zie hier iets geks, ik adviseer u om hier even mee naar de dierenarts te gaan."

Meer informatie?

Wil je exact weten waar de NVWA de grens trekt en welke handelingen uitsluitend voor diergeneeskundigen zijn? Dat kan op de informatiepagina Gezondheidscheck in de dierenspeciaalzaak.

Blijf vooral doen waar je goed in bent: deskundig adviseren en zorgen voor het welzijn van de dieren in jouw winkel. Maar ken je grenzen en laat de diagnose over aan de dierenarts.