De Europese Verordening Ontbossingsvrije Producten (EUDR) gaat een flinke impact hebben op de huisdierenbranche. Verkoop je houten knaagdierspeeltjes, bodembedekking van houtvezel, kattenbakvulling op houtbasis of kartonnen krabplanken? Dan moet je straks kunnen aantonen dat die grondstoffen niet hebben bijgedragen aan ontbossing. Omdat zeecontainers al gauw twee maanden onderweg zijn en toeleveringsketens tijd nodig hebben om zich aan te passen, is het zaak om nu al in actie te komen.

Wat houdt de wet in? 

De EUDR kijkt niet naar de functie van een artikel, maar naar de grondstof en de douanecode. Producten van plastic, metaal of nylon vallen buiten de wet. Voor hout, papier, karton en natuurrubber geldt een strikte traceerbaarheidsplicht. Verpakkingsmateriaal telt niet mee, dus de kartonnen doos om een product valt er niet onder.

Rubberen hondenspeelgoed en leer vallen er naar verwachting binnenkort niet meer onder. De Europese Commissie heeft ze in juli van de lijst gehaald, en het Europees Parlement en de lidstaten hebben daar geen bezwaar tegen gemaakt. De wijziging gaat in zodra ze in het Publicatieblad van de EU is verschenen. Leren halsbanden en riemen vielen er overigens nooit onder. Diervoeding valt er ook buiten, zelfs als er soja of palmolie in zit.

Jouw rol en bedrijfsgrootte bepalen de regels

• Breng je een product als eerste op de EU-markt, bijvoorbeeld omdat je het importeert?
  Dan draag je de zwaarste last. Je verzamelt de GPS-coördinaten van het perceel waar de grondstof vandaan komt. Vóór de douane-vrijgave dien je een zorgvuldigheidsverklaring in via het Europese systeem TRACES. Het referentienummer van die verklaring moet in de douaneaangifte staan.
  
  
• Koop je in bij een leverancier binnen de EU?
  Dan hoef je zelf geen zorgvuldigheidsverklaring in te dienen. Je moet wel vijf jaar lang bijhouden van wie je koopt, aan wie je levert en welke referentienummers bij de producten horen. Grote bedrijven moeten zich daarnaast registreren in TRACES.
  
  
• Wanneer moet je voldoen?
  Grote en middelgrote bedrijven moeten vanaf 30 december 2026 aan de regels voldoen. Kleine bedrijven en microbedrijven krijgen uitstel tot 30 juni 2027, behalve als ze in hout handelen. Voor hout is 30 december 2026 de datum voor iedereen, hoe klein je bedrijf ook is. Volgens de Europese definitie is een bedrijf klein als het grofweg minder dan 50 medewerkers heeft.

Vier stappen om vandaag nog op te pakken:

• Inventariseer je assortiment: filter je artikelen op hout, papier, karton en natuurrubber en controleer de HS-codes.
  
  
• Informeer leveranciers en producenten: vraag fabrikanten nu al of zij GPS-data van hun grondstoffen kunnen aanleveren. Leveranciers hebben tijd nodig om hun eigen inkoop beleidsmatig aan te passen.
  
  
• Scherp inkoopprotocollen aan: neem garanties rondom traceerbaarheid en data-levering op in je standaard leverancierscontracten.
  
  
• Start een proefproject: kies één productlijn (zoals houten knaagdierhuisjes) en probeer de keten samen met de leverancier tot aan het bosperceel terug te traceren.

Wacht niet tot het allerlaatste moment. De verklaring moet rond zijn als een zending door de douane gaat. Wie de gegevens pas opvraagt als de container in Rotterdam ligt, loopt het risico dat de lading blijft staan. Brussel heeft bovendien laten weten dat er geen nieuw uitstel komt.

Meer info?

Kijk voor meer informatie over de EUDR op het Ondernemersplein en de website van de NVWA.