Een van de belangrijke bezwaren die wij tegen deze positieflijst hebben, is dat de criteria op basis waarvan de lijst tot stand kwam, niet transparant en niet objectief zijn. Wij zouden veel liever voorschriften zien waaraan houders van bepaalde diersoorten moeten voldoen. In principe hebben we in ons land al houderijvoorschriften: ze staan in het Besluit houders van Dieren dat sinds 2014 van kracht is.
Huidige stand van zaken
Het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) heeft op 28 mei 2026 uitspraak gedaan in het beroep van Dibevo en Platform Verantwoord Huisdierenbezit (PVH) tegen de huis- en hobbydierenlijst. Het CBb verklaart het beroep gegrond. Het oordeel heeft een beperkte reikwijdte: alleen voor vijf diersoorten wordt het besluit vernietigd.
Wat de rechter heeft beslist
Het CBb merkt de positieflijst aan als 314 afzonderlijke besluiten over evenzoveel diersoorten. Tegen elk besluit staat apart bezwaar en beroep open. De zaak draaide daardoor om de soorten waarvan Dibevo en PVH de afwijzing gericht hadden aangevochten, en niet om de systematiek van de lijst.
Het CBb verwerpt, tot de teleurstelling van Dibevo, haar bezwaren tegen de systematiek voor plaatsing van soorten op de lijst. De wetenschappelijke beoordelingsmethode is volgens het CBb verantwoord en juist toegepast, en de lijst voldoet aan het Europees recht. Ook de onafhankelijkheid en deskundigheid van de adviescommissies houden stand, zo oordeelde de rechter.
Voor vijf diersoorten oordeelt het CBb anders. Bij de dromedaris, de jak, de chinchilla en de Russische dwerghamster had de minister minder streng aan het domesticatiecriterium moeten toetsen om deze soorten als uitzondering alsnog op de lijst te plaatsen. Bij de katoenrat is onvoldoende gemotiveerd waarom is uitgegaan van wildvang, terwijl die soort alleen wordt geïmporteerd. Daarnaast oordeelt het CBb in een andere zaak over de positieflijst dat het verbod op het houden van het witstaartstekelvarken ook opnieuw moet worden bekeken. Voor deze in totaal zes soorten vernietigt het CBb het besluit en moet de minister binnen dertien weken opnieuw beslissen.
Ontheffing
Er geldt al een algemene ontheffing voor damherten en edelherten. Deze mogen dus ondanks dat ze niet op de lijst staan wel door eenieder gehouden worden. Verder zijn er uitsluitend vrijstellingen voor dierenartsen, dierentuinen, opvangcentra, opslaghouders, t.b.v. dierproeven, het tijdelijk onder zich hebben voor export met een duur van maximaal vier dagen of zolang als nodig is om een certificaat te verkrijgen, dieren die worden gevangen in het kader van een noodsituatie met het oog op vervoer.
Vrijstelling
Er geldt ook een algemene vrijstelling voor het houden van dieren als productiedier voor het damhert en het edelhert (vrijstelling geldt voor iedereen) en een specifieke vrijstelling voor het houden van dromedarissen als productiedier voor eenieder die voor het ingaan van de huis- en hobbydierenlijst al dromedarissen als productiedier houdt.
Overgangsrecht
Voor soorten die niet op de lijst staan, geldt de bestaande overgangsregeling: dieren die je vóór 1 juli 2024 in bezit had mag je houden, fokken is niet toegestaan.
